Gross 利润率 (%) = (营收 – COGS) ÷ 营收 × 100
Formula ini kelihatan mudah. Tetapi dalam operasi harian kami di AINNA, perkataan revenue atau hasil sering menjadi kabur selepas pesanan keluar gudang dan masuk ke laporan settlement platform.
Sebagai ketua logistik, tugas saya bukan setakat mengurus penghantaran. Saya juga perlu pastikan setiap pesanan yang keluar daripada gudang dapat dipadankan dengan jumlah yang sebenarnya masuk ke akaun. Tetapi seller di platform seperti TikTok 商店 马来西亚 dan Shopee 马来西亚 menghadapi beberapa potongan: yuran komisyen, yuran transaksi 3.78%, yuran sokongan platform RM0.54 setiap pesanan selesai, komisyen affiliate, iklan, baucer dan promosi yang ditanggung seller. (TikTok 商店)
Apabila semua potongan ini ditambah, kadang-kadang jumlah ditolak daripada sesetengah jualan atau kempen boleh mencecah 40%.
Kita mungkin tengok RM100 jualan dalam sistem, tetapi hanya RM60 yang akhirnya masuk ke bank. RM40 itu bukan sahaja hilang dari margin-ia juga tidak boleh digunakan untuk beli stok baharu, bayar gaji picker dan pemandu, atau menampung kos gudang. Ini bukan masalah akaun semata; ia terus mempengaruhi bila kita boleh buat pesanan stok baharu dan berapa banyak safety stock yang mampu kita simpan.
Dari sudut perakaunan, IFRS 15 mengatakan sama ada hasil perlu dilaporkan secara gross atau net bergantung kepada sama ada perniagaan bertindak sebagai principal atau agent. Principal biasanya mengiktiraf revenue kasar dan merekod yuran platform sebagai perbelanjaan. 代理 pula mengiktiraf hanya komisyen atau yurannya. Oleh itu, mengubah revenue perakaunan terus kepada jumlah settlement platform tidak semestinya betul dari segi teknikal. (IFRS 基础)
Tetapi untuk perancangan operasi, bergantung kepada jumlah kasar sahaja akan memberi gambaran salah.
Kita mungkin nampak jumlah pesanan tinggi dan jumlah penghantaran banyak, tetapi wang tunai yang tinggal sedikit. Kemudian prestasi pasukan logistik kelihatan lemah, padahal sebahagian besar nilai sudah diambil oleh platform sebelum wang sampai kepada kita.
Mungkin SME perlu ada dua ukuran yang berbeza:
会计 营收 = Jualan kasar yang diiktiraf mengikut kaedah perakaunan yang berkaitan
实际 Seller 营收 = GMV – refund – caj platform – promosi ditanggung seller
Kemudian kira margin dalaman:
Seller 利润率 (%) = (实际 Seller 营收 – COGS) ÷ 实际 Seller 营收 × 100
Tekanan ini bukan sekadar margin.
Dari sudut operasi, pasukan logistik dan kewangan SME perlu muat turun laporan settlement, asingkan pelbagai jenis yuran, padankan setiap pesanan dengan nombor resi penghantaran, selaraskan refund dengan barang yang pulang ke gudang melalui proses reverse logistics, dan sediakan rekod cukai. Banyak tenaga manusia digunakan hanya untuk memahami berapa yang sebenarnya kita dapat, sedangkan SME sepatutnya tumpu pada kelajuan pemenuhan, kualiti pembungkusan dan pengurusan inventori.
Lembaga Hasil Dalam Negeri mengesahkan bahawa pendapatan perniagaan e-dagang adalah boleh cukai, tetapi cukai biasanya berdasarkan pendapatan perniagaan yang boleh cukai-bukan semata-mata jumlah GMV yang dipaparkan di marketplace. Rekod pendapatan dan perbelanjaan perniagaan yang berkaitan masih diperlukan. (lampiran2.hasil.gov.my)
Isu di sini bukan meminta platform beroperasi secara percuma.
Isunya ialah ketelusan.
Setiap platform sepatutnya menyediakan penyata standard yang dengan jelas memisahkan:
GMV → Refund → Caj 平台 → Kos Promosi → Net Settlement
Tanpa ini, SME mungkin kelihatan berjaya berdasarkan angka jualan, tetapi akaun bank dan stor gudang menceritakan kisah yang sangat berbeza.
